آیین افتتاحیه هشتمین دوسالانه ملی خوشنویسی ایران، یادبود استاد برجسته خط شکسته نستعلیق، زنده‌یاد سیدعلی‌اکبر گلستانه، با حضور سید عباس صالحی‌ امیری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در قزوین برگزار شد.

آیین افتتاحیه هشتمین دوسالانه ملی خوشنویسی ایران، یادبود استاد برجسته خط شکسته نستعلیق، زنده‌یاد سیدعلی‌اکبر گلستانه، عصر سه‌شنبه با حضور سید عباس صالحی‌ امیری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در سالن آمفی‌تئاتر دانشگاه فرهنگیان قزوین برگزار شد.

منتخب داوران دوسالانه خوشنویسی گفت: ۲۸۰ اثر برگزیده در گرایش‌های نستعلیق، شکسته نستعلیق، نسخ، ثلث، تعلیق و خوشنویسی‌های نوین از میان یک هزار اثر رسیده به دبیرخانه دوسالانه خوشنویسی جلوه‌ای از ذوق، تفکر و زیبایی هنر ایرانی را در دوسالانه پیش روی مخاطبان قرار داد.

در این مراسم، محمد نوذری استاندار قزوین، غلامحسین امیرخانی استاد و چهره ماندگار خوشنویسی، سالار آبنوش نماینده مردم قزوین در مجلس شورای اسلامی، داوران، اعضای محترم هیئت مدیره ، شورای ارزشیابی هنری ، بازرسین و مدیرعامل انجمن خوشنویسان ایران ، جمعی از هنرمندان، پیشکسوتان و اهالی فرهنگ و هنر حضور داشتند و آیین اهدای جوایز برگزیدگان برگزار شد.

وزیر فرهنگ: خوشنویسی عروس هنرهای ایرانی-اسلامی است

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: خوشنویسی عروس هنرهای ایرانی و یکی از ارکان اصلی تمدن ایرانی-اسلامی است که در تار و پود تاریخ، فرهنگ، سیاست و معنویت این سرزمین ریشه دوانده است.

سیدعباس صالحی شامگاه سه‌شنبه در مراسم اختتامیه هشتمین دوسالانه ملی خوشنویسی ایران که با حضور استاندار قزوین، جمعی از مسوولان، استادان و هنرمندان برجسته کشور برگزار شد، اظهار کرد: خوشنویسی در ایران قبل و بعد از اسلام همواره حضوری پیوسته و اثرگذار داشته و از هر زاویه‌ای که به فرهنگ و تمدن ایرانی بنگریم، رد پای این هنر فاخر را مشاهده می‌کنیم.

وی افزود: اگر به ادبیات ایران می‌بالیم، این ادبیات با دو بال شعر و خوشنویسی به پرواز درآمده، تا جایی که مانایی و گسترش شعر فارسی بدون قرابت عمیق با خوشنویسی ممکن نبود و حافظه شعری ایرانیان به‌ گونه‌ای جدایی‌ ناپذیر با هنر خط پیوند خورده است.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با اشاره به جایگاه خوشنویسی در ساختارهای اجتماعی و اداری ایران، تصریح کرد: در دوره‌هایی از تاریخ ایران، خوشنویسی شرط لازم ورود به مشاغل دیوانی و اداری بود و به‌ عنوان «اهلیت‌نامه» تلقی می‌شد، چرا که باور بر این بود فردی که صبر، دقت و شکیبایی خوشنویسی را نیاموخته، شایستگی تصدی مسوولیت‌های مهم را ندارد.
صالحی ادامه داد: حتی سیاستمداران و سلاطین ایرانی فرزندان خود را به ۲ اصل سلحشوری و خوشنویسی تربیت می‌کردند و در دوره‌هایی همچون عصر تیموریان نیز حاکمانی بودند که خود، از خوشنویسان برجسته محسوب می‌شدند.
وی، خوشنویسی را هنری وجودی و تربیتی دانست و گفت: اگر به تعبیر ارسطو، هنر وسیله پالایش روح است، خوشنویسی یکی از برترین هنرها در این مسیر به شمار می‌رود؛ چرا که تمرین صبر، آرامش، تمرکز و مراقبت است و در روزگاری که جوامع با استرس، اضطراب و آشفتگی‌های روانی مواجه‌اند، می‌تواند نقش مهمی در طمانینه وجودی انسان ایفا کند.

وزیر فرهنگ و ارشاد همچنین به پیوند عمیق هنر خوشنویسی با معنویت و فرهنگ دینی اشاره کرد و افزود: خوشنویسی در دامان تمدن اسلامی و از بستر قرآن کریم بالیده و بخش قابل توجهی از آثار خوشنویسی ایران، تجلی آیات قرآن و احادیث اهل‌بیت (ع) بوده، این هنر، جلوه جمالی وحی در عالم ماده و بیانگر نظم، توازن و توحید در قالب خط است.

صالحی خاطرنشان کرد: تمدن ایرانی - اسلامی گام‌به‌گام با هنر خوشنویسی پیش آمده و امروز ما وارث میراثی چند هزار ساله هستیم، جوانانی که در این مسیر قدم نهاده‌اند بار سنگین این امانت تاریخی را بر دوش دارند و مسوولیت انتقال درست آن را به نسل‌های آینده عهده‌دار هستند.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی ضمن قدردانی از برگزارکنندگان هشتمین دوسالانه ملی خوشنویسی ایران، اظهار کرد: قزوین به‌ عنوان یکی از پایگاه‌های مهم خوشنویسی ایران، میزبان شایسته‌ای برای این رویداد ملی بود و امیدواریم نسل امروز بتواند این میراث گران‌سنگ را به درستی حفظ و به مقصد برساند.

محمد نوذری استاندار قزوین در این مراسم با اشاره به جایگاه والای فرهنگ در تاریخ ایران اظهار کرد: اگر تاریخ و فلسفه ایران در طول چند هزار سال بررسی شود، دو جوهره اصلی همواره در این سرزمین دیده می‌شود؛ عشق و مهرورزی و فرهنگ است. 

وی افزود: تاریخ چند هزار ساله ایران با فراز و فرودهای فراوانی همراه بوده، اما در هیچ مقطع تاریخی فرهنگ ایرانی آسیب ندیده و همواره تأثیرگذار باقی مانده است. حتی اقوامی همچون مغول‌ها که با خشونت وارد ایران شدند، در نهایت تحت تأثیر فرهنگ ایرانی قرار گرفتند و بسیاری از سران آنان مسلمان شدند که نمونه بارز آن اولجایتو است و این امر بیانگر غنای فرهنگ ایرانی است. 

استاندار قزوین با تأکید بر نقش فرهنگ در برابر تهدیدهای امروز گفت: شاید نظام سلطه جهانی به‌دنبال آسیب‌زدن به ایران باشد، اما عمق و غنای فرهنگی کشور اجازه چنین تعدی‌هایی را نمی‌دهد. نوذری خوشنویسی را فراتر از زیبانویسی دانست و تصریح کرد: خوشنویسی در فرهنگ ایرانی صرفاً یک مهارت نیست، بلکه تجلی روح، هویت و پیام فرهنگ ایرانی به شمار می‌رود. خط، پلی میان زیبایی و هنر است و امروز بیش از هر زمان دیگری باید با زبان هنر پیام فرهنگ را به جهان منتقل کرد. وی افزود: خوشنویسی یک هنر صرف نیست، بلکه هویتی فرهنگی است که ریشه در تاریخ و تمدن ایران دارد. 

استاندار قزوین در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به پیشینه تاریخی استان قزوین اظهار کرد: قزوین به‌عنوان پایتخت خوشنویسی ایران، دارای قدمتی چند هزار ساله است و ثبت ۱۱ درصد آثار تاریخی کشور در این استان، نشان‌دهنده غنای تاریخی و فرهنگی قزوین است. 

نوذری در پایان با اشاره به مفاخر علمی و فرهنگی قزوین همچون حمدالله مستوفی، علامه دهخدا و عبید زاکانی گفت: برگزاری هشتمین دوسالانه ملی خوشنویسی ایران در قزوین، مایه خرسندی و افتخار است و نقش مهمی در پاسداشت فرهنگ و هنر اصیل ایرانی دارد. 

 آیت‌الله مظفری امام جمعه قزوین در آئین اختتامیه هشتمین دوسالانه ملی خوشنویسی که با حضور وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در سالن اجتماعات دانشگاه فرهنگیان برگزار شد با اشاره به جایگاه هنر در منظومه فکری و دینی، اظهار کرد: هنر یکی از عرصه‌های تجلی اسماء و صفات الهی، به‌ویژه اسم شریف «لطیف» است و می‌تواند ابزاری مؤثر برای ترویج اندیشه، فرهنگ و ارزش‌های انسانی باشد. هر پیامی که با زبان هنر منتقل شود، عمیق‌تر و ماندگارتر در ذهن و دل مخاطب اثر می‌گذارد.

وی افزود: اگر هنر را ابزاری برای انتقال پیام بدانیم، طبیعی است که این ابزار باید در خدمت حق و حقیقت قرار گیرد. هنرمندی شایسته تکریم است که از هنر خود برای ترویج ارزش‌های والای انسانی استفاده کند.

آیت اله مظفری با اشاره به شرایط امروز جامعه تصریح کرد: در روزگاری که با جنگ ترکیبی دشمنان مواجه هستیم، بیش از هر زمان دیگری نیازمند بهره‌گیری از هنر برای رساندن پیام‌های انسانی و دینی خود به مخاطبان داخلی و جهانی هستیم.هنرمندان باید وظیفه اجتماعی، ملی و دینی خود را بشناسند و از این نعمت الهی برای ارتقای فرهنگی جامعه بهره ببرند.

وی تأکید کرد: پیام‌هایی همچون ایمان، عدالت، مهرورزی و مقاومت باید با زبان هنر به جامعه انسانی منتقل شود؛ چرا که هنر می‌تواند به افزایش امید،اعتمادبه‌نفس و نشاط اجتماعی کمک کند. نماینده ولی فقیه در استان قزوین با اشاره به جایگاه ویژه خوشنویسی یادآور شد: خوشنویسی را می‌توان یکی از قدسی‌ترین هنرها دانست. کدام هنر را سراغ داریم که خداوند متعال به ابزار آن قسم خورده باشد؟ خداوند به «قلم» سوگند یاد کرده و این نشان‌دهنده شأن والای هنر خوشنویسی است.

وی ادامه داد: پیشوایان دینی نیز مردم را به این هنر فراخوانده‌اند. پیامبر اکرم(ص) فرمودند: «علیکم بالخط»؛ بر شما باد خوشنویسی، چرا که از کلیدهای رزق و روزی است. همچنین امیرالمؤمنین علی(ع) را باید نخستین استاد خوشنویسی در جهان اسلام دانست که سفارش‌ها و توصیه‌های فراوانی در این زمینه داشته‌اند.

آیت‌اله مظفری با بیان حدیث «الخط الحسن یزید الحق وضوحاً» گفت: خط زیبا، حق را با وضوح بیشتری نمایان می‌کند. بنابراین خوشنویسان که از این هنر قدسی برخوردارند، وظیفه دارند حق و حقیقت را روشن‌تر به مخاطبان خود منتقل کنند.

امام جمعه قزوین در بخش دیگری از سخنان خود به شرایط جامعه اشاره کرد و گفت: یکی از واقعیت‌های امروز این است که ملت بزرگ ایران به نزدیکی قله عزت و شرافت رسیده است. در دهه‌های پس از پیروزی انقلاب اسلامی، چه در عرصه‌های مادی و چه معنوی، همواره شاهد پیشرفت بوده‌ایم؛ هرچند مردم با سختی‌هایی نیز مواجه هستند.

وی افزود: اعتراض به وضعیت موجود حق مردم است و ما نیز خود را در کنار کسانی می‌دانیم که از مشکلات رنج می‌برند، اما به‌طور قاطع از اغتشاش و همراهی با اغتشاشگران اعلام برائت می‌کنیم. اعتراض با اغتشاش تفاوت دارد و این دو نباید با یکدیگر خلط شوند.

وی خاطرنشان کرد: هنرمندان، به‌ویژه خوشنویسان، باید با هنر خود حق را بیان کنند، به مردم امید بدهند و اگر اعتراضی دارند، آن را در چارچوب صحیح و مسئولانه مطرح کنند؛ اما همراهی با اغتشاشگران قابل قبول نیست.

علی هوشمند دبیر هشتمین دوسالانه ملی خوشنویسی ایران در این مراسم با اشاره به مشارکت هنرمندان اظهار کرد: هنرمندانی از ۲۹ استان کشور در این رویداد ملی شرکت کردند و در شانزدهمین سال برگزاری، دوسالانه خوشنویسی ایران به ایستگاهی مهم در هم‌افزایی هنر خوشنویسی رسیده است. 

وی با قدردانی از حمایت‌های نماینده ولی‌فقیه در استان و استاندار قزوین افزود: نگاه ویژه مدیران استان به فرهنگ و هنر و راه‌اندازی «یکشنبه‌های فرهنگی» نقش مؤثری در برگزاری هرچه باشکوه‌تر این رویداد ملی داشته است. 

دبیر دوسالانه ملی خوشنویسی ایران ادامه داد: ۸۱۸ هنرمند برجسته و درجه یک با ارائه بیش از یک‌هزار اثر اصیل، به شکوه این جشنواره افزودند که از میان آن‌ها ۲۸۰ اثر در گرایش‌های نستعلیق، شکسته‌نستعلیق، ثلث و نسخ در نمایشگاه به نمایش درآمد. 

هوشمند تصریح کرد: کتیبه‌های عاشقانه، اشعار عارفانه و چلیپاها، هویت فرهنگی و «سیاه‌مشق زندگی» را به تصویر کشیدند و مخاطبان را با رویکردهای نو در خوشنویسی آشنا کردند. وی با بیان اینکه خط ایرانی تعلیق با قدمتی بیش از هزار سال، برای نخستین‌بار به‌طور رسمی در فضای دوسالانه ارائه شد، گفت: شورای سیاست‌گذاری جشنواره نگاه ویژه‌ای به خطوط جدید در کنار هنرهای سنتی داشته است. دبیر هشتمین دوسالانه ملی خوشنویسی ایران در پایان خاطرنشان کرد: توجه به اقتصاد هنر، قیمت‌گذاری آثار و تقویت سبد اقتصادی هنرمندان، در کنار توجه به حوزه پژوهش و تحقیق برای دستیابی به خروجی‌های علمی، از رویکردهای مهم این دوره از جشنواره بود.

استاد علی شیرازی منتخب داوران دوسالانه خوشنویسی در این مراسم با اشاره به دریافت حدود هزار اثر در دبیرخانه این رویداد ملی، اظهار کرد: هشتمین دوسالانه خوشنویسی ایران در فضایی همدلانه و هم‌افق برگزار شد و در نهایت ۲۸۰ اثر برگزیده در گرایش‌های نستعلیق، شکسته نستعلیق، نسخ، ثلث، تعلیق و خوشنویسی‌های نوین به نمایش درآمد که جلوه‌ای از ذوق، تفکر و زیبایی هنر ایرانی را پیش روی مخاطبان قرار داد.

وی خوشنویسی را قامتی استوار و «الف‌گونه» در فرهنگ ایران دانست و افزود: این هنر با خلق آیات، روایات، اشعار و تغزل‌های عاشقانه، سیرمشق زندگی را در تاریخ پرجاذبه این سرزمین به زیباترین شکل تصویر کرده و پیوندی عمیق میان معنا، روحانیت و عرفان برقرار ساخته است.

استاد شیرازی با اشاره به توجه ویژه این دوره به خطوط نوین تصریح کرد: یکی از ویژگی‌های مهم این دوسالانه، نگاه شورای سیاست‌گذاری به خطوط جدید در کنار هنرهای سنتی درخشان خوشنویسی بود؛ رویکردی که می‌تواند تداوم و پویایی این هنر اصیل را تضمین کند. وی، همچنین توجه به اقتصاد هنر و قیمت‌گذاری آثار را از دیگر محورهای این رویداد برشمرد و گفت: پرداختن به اقتصاد خوشنویسی می‌تواند در کنار ارتقای فرهنگی، به رونق معیشت هنرمندان و تقویت جایگاه این هنر ایرانی در سبد فرهنگی خانواده‌ها کمک کند.